ANADOLU’DA KURULAN İLK TÜRK BEYLİKLERİ

ANADOLU’DA KURULAN İLK TÜRK BEYLİKLERİ

 * Anadolu’ya ilk Türk akınları 395-398 yılında Avrupa Hun devletince Uldız Han tarafından yapıldı

* İkinci akın ise Sabirler tarfından Vl. Yüzyıyıda yapıldı.
* Diğeri ise Bizans ordusunda paralı askerlik yapan Oğuz ve Peçeneklerdir.
* Abbasi ordusuyla birlikte Anadolu’ya gelen ve ayrıca, Avasım şehirlerine yerleştirilen Türkler’dir.   
* Çağrı bey (1018-1021) yıllarında Anadolu’da keşif hareketinde bulunarak buranın yurt olabileceğini Tuğrul bey’e bildirdi.
* Tuğrul bey sistemli bir şekilde Türkler’i Anadolu’ya yönlendirdi.
* Selçuklular 1048 yılında Pasinler’de bir Bizans ve Gürcü ortak ordusunu yenere Anadolu’da ilk büyük zeferi elde ettiler.
* 1071 yılında güçlü bir Bizans ordusu Malazgirt’te yenilmesi üzerine Anadolu kapıları Türkler’e açıldı.

 

Nedenleri
1. Anadolu’nun fethini hızlandırmak
2. Sınırların güvenliğini sağlamak
3. Anadolu’nun Türkleşmesini ve İslamlaşmasını sağlamak
4. Bölgede asayiş ve güvenliği sağlamak
5. Alparslan, komutanlara fethettikleri yerlerde beylik kurma izni vererek Anadolu’nun fethini hızlandırmaya çalıştı.
1. Danişmentliler (1080-1178)
Kurucusu: Danişment Ahmet Gazi
Kurulduğu Yer: Kayseri, Sivas, Tokat, Amasya ve Malatya
Özellikleri
1. Türkiye’de kurulan ilk Türk beyliklerin en büyüğü ve en çok sözü geçenidir.
2. Anadolu Selçukul Sultan’ı l. Kılıçarslan’la birlikte Anadolu’yu Haçlılara karşı savundular
 
 
3. Anadolu Selçuklu Devletindeki taht kavgaları nedeniyle Anadolu’daki siyasi üstünlük Danişmentliler’in eline geçti.
Yıkılışı: ll. Kılıçarslan, Malatya’ya girerek Danişmentliler’e son verdi.
 
2. Mengücekler ( 1080-1228)
Kurucusu: Emir Mengücek
Kurulduğu Yer: Erzincan, Kemah, Divriği ve Karahisar’da kuruldu
Özellikleri
1. Gürcü ve Rumlar’a karşı savaştılar
2. Mengücek beyden sonra Kemah ve Divriği olarak ikiye ayrıldı.
Yıkılışı: Anadolu Selçuklu devleti tarafından (l. Alaeattin Keykubat) son verildi.
 
3. Saltukoğulları (1072-1202)
Kurucusu: Ebulkasım Saltuk tarafından kuruldu
Kurulduğu Yer: Erzurum ve çevresinde kuruldu.
Özellikleri
1. Ermeni ve Gürcülerle mücadele ederek Türklerin Anadolu’ya yerleşmesini sağladı.
2. Danişmentlilerle birlikte Haçlılarla mücadele ettiler.
3. Anadolu’da kurulan ilk Türk beyliğidir.
Yıkılışı: Anadolu Selçuklu Sultanı Rükneddin Süleyman tarafından yıkıldı.
 
4. Artukoğulları (1102-1409)
Kurucusu: Alparslan’ın komutanı Artuk Bey’in torunları tarafından kuruldu
Kurulduğu Yer: Harput, Diyarbakır, Halep, Mardin ve Silvan’da kuruldu
Özellikleri
1. Artuklular üç kola ayrıldılar.
2. Bizans ve Haçlılarla mücadele ettiler.
Yıkılışı: Hasan-Keyf kolu Eyyubilerce, Harput kolu l. Aleaddince, Mardin kolu Karakoyunlular tarafından yıkıldı.
 
5. İzmir (Çaka) Beyliği (1081-1093)
Kurucusu: Çaka Bey
Kurulduğu Yer: İzmir ve çevresi
Özellikleri
1. Denizcilikle uğraşan ilk Türk beyliğidir.
2. Bizansla mücadele etmiş, İstanbul’u almak için Peçeneklerle işbirliği yaparak İstanbul’u denizden kuşatmıştır.
Yıkılışı: Anadolu Selçuklu Sultanı l. Kılıçarslan tarafından yıkıldı.

ANADOLU BEYLİKLERİ
 
Anodolu Selçuklu devletinde merkezi otoritenin zayıflamasıyla Selçuklu beyleri bağımzlıklarını ilan ettiler.
 
1. Karamanoğulları (1256-1487)
Kurucusu: Kerimuddin Karaman Bey
Kurulduğu Yer: Konya, Karaman ve Ermenek
Osmanlı Devleti ile ilişkileri: Osmanlılar ile ilk mücadeleleri l. Murat zamanında başladı. 1398’de Yıldırım Beyazıt tarafından son verildi. Ankara savaşından sonra yeniden bağımsızlıklarına kavuştular. 1487’de ll. Beyazıd tarafından Osmanlı Devletine bağlandı.
Genel Özellikleri
1. En güçlü Anadolu beyliğidir.
2. Karamanoğlu Mehmet Bey, Anadolu’da türkçe’yi ilk defa resmi dil olarak ilan etti.
3. Osmanlı Devletine karşı en fazla direnen beyliktir.
 
2. Germiyanoğulları (1299-1429)
Kurucusu: Yakub Bey
Kurulduğu Yer: Kütahya, Tavşanlı ve Emet
Osmanlı Devleti ile ilişkileri: l. Murat döneminde Kütahya, Emet, Tavşanlı ve Simav çeyiz olarak Osmanlı Devletine geçti. Yıldırım Beyazıt döneminde Osmanlı devletine bağlandı.(1390) Ankara savaşından sonra yeniden kurulan beylik, ll. Murat dönemide vasiyet yoluyla Osmanlı Devletine katıldı. (1428)
Not:
Germiyanoğlu komutanlarından Aydınoğlu Mehmet Bey, Saruhan Bey ve Karesi Bey çeşitli yerleri alarak
Ege ve Marmara kıyılarına ulaştılar.
 
3. Aydınoğulları (1308-1426)
Kurucusu: Aydınoğlu Mehmet Bey
Kurulduğu Yer: İzmir, Biga, Selçuk ve Aydın çevresinde kuruldu.
Osmanlı Devleti ile ilişkileri: 1390 yılında Yıldırım Beyazıt tarafından Osmanlı Devletine katıldı. Ankara savaşından sonra yeniden kuruldu. 1426 yılında ll. Murat tarafından son verildi.
 
Genel Özellikleri

Denizcilikle uğraşan en güçlü beyliktir.

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !